Tarayıcı Yazılım
Teknoloji ipuçları yeni başlayanlar için
İçerik
Son yazılar
Biz kimiz
Tarayıcı Yazılım, web tarayıcıları ve ilgili teknolojiler hakkında pratik bilgiler sunan bağımsız bir içerik sitesidir. Konuya yeni başlayan kullanıcılar için açık ve anlaşılır rehberler hazırlıyoruz.

Firefox ile Güvenli Tarama: İpuçları ve Tricks

tarayiciyazilim.icu

Firefox'u ilk kurduğumda ayarlara hiç dokunmadan kullanmıştım ve bir süre sonra fark ettim ki tarayıcı bana çok şey söylemeye çalışıyor, ben duymuyorum. Kısa cevap şu: Firefox güvenlik ayarları içinde en çok işe yarayan üç şey var — izleme korumasını "Sıkı" seviyeye almak, HTTPS-Only modunu açmak ve DNS over HTTPS'i etkinleştirmek. Bu üçünü yaptığınızda beş dakika içinde tarayıcınızın güvenlik seviyesi ciddi biçimde yükselir. Gerisi ince ayar ve alışkanlık meselesi.

Ayarlar menüsünde nereye bakıyorum?

Sağ üstteki üç çizgiye tıklayıp Ayarlar'a giriyorum, sonra sol taraftan Gizlilik ve Güvenlik sekmesini seçiyorum. Firefox'un güzel yanı, önemli olan her şeyi bu tek sayfada toplaması. Chrome'da ayarlar birkaç alt menüye dağılmışken burada aşağı kaydırarak hepsini görebiliyorum. Yeni başlayan biri için bu sayfayı bir kere yukarıdan aşağıya okumak bile öğretici oluyor.

Gelişmiş İzleme Koruması: Standart mı, Sıkı mı?

Sayfanın en tepesinde üç seçenek duruyor: Standart, Sıkı ve Özel. Firefox varsayılan olarak Standart'ta gelir; bu, siteler arası çerezleri ve bilinen izleyicileri gizli pencerelerde engelliyor. Ben uzun süredir Sıkı kullanıyorum. Sıkı modda izleyiciler her pencerede engelleniyor, parmak izi toplayıcılar ve kripto madencileri de listeye giriyor.

Dürüst olmak gerekirse Sıkı modun bir bedeli var: bazı siteler bozuluyor. Özellikle sosyal medya girişi kullanan sayfalarda, bankacılık ekranlarında ya da video oynatıcılarda takılma yaşadım. Böyle bir durumda adres çubuğundaki kalkan simgesine tıklayıp o site için korumayı geçici kapatıyorum. Tüm ayarı geri almak yerine tek siteye izin vermek çok daha mantıklı. Çerezlerin nasıl çalıştığını merak ediyorsanız, cookies ve cache konusunu anlattığımız yazı burada işinizi kolaylaştırır; hangi çerezin neden engellendiğini anlamak Sıkı modu daha rahat kullanmanızı sağlıyor.

HTTPS-Only modunu mutlaka açın

Aynı sayfada aşağı indiğinizde Yalnızca HTTPS Modu bölümünü göreceksiniz. Açtığınızda Firefox her bağlantıyı şifreli sürümüne yönlendirmeye çalışıyor, olmuyorsa sizi uyarıyor. Halka açık Wi-Fi'da bilgisayarımı açtığımda bu ayarın açık olduğunu bilmek beni rahatlatıyor. Şifresiz bir sayfaya girmek istediğimde Firefox uyarı gösteriyor, ben de "gerçekten buraya girmem gerekiyor mu" diye bir saniye düşünüyorum. O bir saniye çoğu zaman yeterli oluyor.

DNS over HTTPS ve arama motoru seçimi

Aynı bölümün altında DNS over HTTPS ayarı var. Normalde hangi siteye girdiğiniz internet servis sağlayıcınıza açık şekilde gider; bu ayar o sorguları şifreliyor. "Artırılmış koruma" seçeneğini seçip devam ediyorum. Bunun VPN'in yerini tutmadığını da söylemem lazım — VPN tüm trafiği kapsar, DNS over HTTPS yalnızca alan adı sorgularını. İkisinin farkını anlatan ayrı bir yazımız var, karıştırmamak için okumaya değer.

Arama tarafında ise varsayılan motoru değiştirmek tek başına büyük fark yaratıyor. Firefox kurulumda birkaç alternatif sunuyor; gizliliğe önem veren bir motoru varsayılan yaparsanız her aramanızda profil oluşturulmasını azaltmış olursunuz.

Şifreler, oturumlar ve tarayıcı kasası

Firefox'un dahili şifre yöneticisi fena değil ama ben yanına bir ana şifre (primary password) koymanızı öneriyorum. Aksi halde bilgisayarınıza oturan biri kayıtlı tüm şifrelerinizi düz metin olarak görebilir. Ayarlarda "Ana şifre kullan" kutusunu işaretleyip güçlü bir parola belirlediğinizde bu risk ortadan kalkıyor. Daha ciddi bir çözüm arıyorsanız bağımsız şifre yöneticilerini konu alan rehberimize göz atın; tarayıcıdan bağımsız kasa kullanmanın kendi avantajları var.

Uzantı seçiminde acımasız olun

Bir dönem on beş uzantı kurmuştum, tarayıcı hem yavaşladı hem de her uzantıya "tüm sitelerdeki verileri okuma" izni vermiş oldum. Şimdi kuralım şu: bir uzantı bir işi yapıyorsa ve o işi ben gerçekten yapıyorsam kalır, yoksa gider. Reklam engelleyici, şifre yöneticisi, belki bir de çerez temizleyici. Uzantıların izin sistemi konusunda kafanız karışıksa uzantılarla ilgili yazımız temel mantığı açıklıyor.

Kapanışta temizlik alışkanlığı

Gizlilik ve Güvenlik sayfasında "Firefox kapandığında geçmişi temizle" seçeneği var. Bunu açtığınızda hangi verilerin silineceğini de tek tek işaretliyorsunuz. Ben çerezleri ve önbelleği siliyorum, oturum bilgilerini bırakıyorum ki her açılışta tekrar şifre girmek zorunda kalmayayım. Aşırı temizlik bir süre sonra sizi yorar ve ayarı tamamen kapatırsınız — bu yüzden sürdürülebilir bir denge kurmak önemli. Geçmişi seçici biçimde silme yöntemlerini ayrı bir yazıda detaylandırdık.

Sık kullandığım ufak numaralar