Belirli Siteler İçin JavaScript'i Devre Dışı Bırakma
Kısa cevap: JavaScript'i tüm internet için kapatmak yerine sadece güvenmediğim sitelerde kapatıyorum. Chrome'da Ayarlar → Gizlilik ve güvenlik → Site ayarları → JavaScript yolunu izleyip "JavaScript kullanmasına izin verilmeyen siteler" listesine adresi ekliyorum; Firefox'ta ise bu işi NoScript benzeri bir uzantıyla yapıyorum. Böylece bankacılık ve alışveriş siteleri normal çalışmaya devam ederken, şüpheli bir forum ya da bilinmedik bir indirme sitesi tarayıcımda kod çalıştıramıyor.
JavaScript'i neden bazı sitelerde kapatıyorum?
JavaScript, web sayfalarının hareketli ve etkileşimli olmasını sağlayan dil. Yorum kutusunun anında yüklenmesi, haritanın kaydırılması, sepete eklediğiniz ürünün sayfa yenilenmeden görünmesi… hepsi onun işi. Yani kötü bir şey değil, aksine modern webin temeli.
Sorun şu: JavaScript tarayıcınızda sizin bilgisayarınızda çalışıyor. Kötü niyetli bir site bunu kullanarak sahte "virüs bulundu" pencereleri açabilir, sizi yönlendirebilir, tarayıcı parmak izinizi toplayabilir veya tarayıcıdaki bir güvenlik açığını denemeye çalışabilir. Ben özellikle şu üç durumda kapatıyorum:
- Arama sonuçlarından geldiğim, adını hiç duymadığım indirme/crack/film siteleri
- Sürekli sahte "kazandınız" pencereleri açan, kapatınca yenisi çıkan sayfalar
- Sadece bir yazıyı okumak istediğim, ama ekranı üst üste kutularla dolduran haber siteleri
Üçüncüsü aslında güvenlik değil, konfor meselesi. JavaScript kapalıyken o sayfalar bazen sade metin haline dönüyor ve okumak çok rahatlıyor.
Chrome ve Edge'de site bazlı kapatma
Chrome tabanlı tarayıcılarda (Chrome, Edge, Brave, Opera) menüler neredeyse aynı. Adımlar şöyle:
- Sağ üstteki üç noktadan Ayarlar'a girin.
- Sol menüden Gizlilik ve güvenlik → Site ayarları.
- Aşağıda İçerik bölümünde JavaScript başlığını açın.
- Üstteki genel seçeneği "Siteler JavaScript kullanabilir" olarak bırakın.
- Alttaki "JavaScript kullanmasına izin verilmeyen siteler" kısmında Ekle'ye basın.
- Adresi yazın. Tek bir alan adı için
ornek.com, tüm alt alan adları için[*.]ornek.combiçimini kullanın.
Daha hızlı bir yol da var: sitedeyken adres çubuğunun solundaki kilit ya da ayar simgesine tıklayın, "Site ayarları"na girin, listeden JavaScript'i bulup Engelle yapın. Ben genelde bunu kullanıyorum çünkü zaten o sayfada oluyorum. Sayfayı yenilediğinizde değişiklik uygulanır.
Beklenmesi gereken yan etkiler
JavaScript devre dışı bırakıldığında bazı sayfalar tamamen boş kalır, giriş formu çalışmaz veya "Devam etmek için JavaScript'i etkinleştirin" uyarısı çıkar. Bu bir hata değil, o site tamamen JavaScript üzerine kurulmuş demektir. Böyle bir durumda ya izin verin ya da o siteyi kullanmaktan vazgeçin — ikinci seçenek şüpheli sitelerde bence daha akıllıca.
Firefox'ta nasıl yapıyorum?
Firefox'un ayarlarında Chrome'daki gibi hazır bir site listesi yok. about:config içinden javascript.enabled değerini false yapmak mümkün ama bu tüm siteleri etkiler ve yeni başlayan biri için önerdiğim bir yol değil. Bir gün kapatıp unutursanız, günler sonra "internetim bozuldu" diye düşünürsünüz.
Bunun yerine bir uzantı kullanıyorum. NoScript türü uzantılar varsayılan olarak her sitede betikleri kapatıyor, siz güvendiğiniz siteleri tek tek izinli listeye ekliyorsunuz. Başta biraz uğraştırıcı: ilk hafta ziyaret ettiğiniz her siteye izin vermeniz gerekebilir. Ama bir süre sonra sık kullandığınız adresler listeye girer ve sadece yabancı sitelerde uzantıyı hatırlarsınız. Uzantıların nasıl kurulup yönetildiğini bilmiyorsanız, tarayıcı uzantılarını anlattığımız rehbere bir göz atmanızı öneririm; oradaki izin mantığı burada da işinize yarar.
Safari ve mobil tarayıcılar
Safari'de Ayarlar → Gelişmiş → JavaScript'i etkinleştir seçeneği var, ama bu da site bazlı değil, genel bir anahtar. Site site kapatmak isteyen macOS kullanıcıları genelde içerik engelleyici uzantılara yöneliyor.
Mobilde durum daha kısıtlı. Android Chrome'da Ayarlar → Site ayarları → JavaScript yolundan aynı istisna listesini oluşturabiliyorsunuz. iOS'ta ise Safari'nin ayarı yine genel; site bazlı kontrol için Firefox Focus gibi alternatif tarayıcılar ya da içerik engelleyiciler daha pratik.
Alternatifler: her zaman kapatmak zorunda değilsiniz
Tam kapatma keskin bir çözüm. Çoğu zaman daha yumuşak yöntemler yeterli oluyor:
| Sorun | Daha kolay çözüm |
|---|---|
| Sürekli açılan reklam pencereleri | Popup engelleme ayarı ve reklam blokeri |
| Takip ve profil çıkarma | Gelişmiş izlenme koruması, üçüncü taraf çerez kısıtlaması |
| Tek seferlik şüpheli ziyaret | Gizli/özel pencere ya da okuma modu |
| Genel güvenlik | Tarayıcıyı güncel tutmak |
Güncelleme kısmını özellikle vurgulamak istiyorum: JavaScript'in tehlikeli olduğu senaryolar çoğunlukla yamanmamış açıklardan besleniyor. Güncel bir tarayıcı, kapalı JavaScript'